Dossier Park Matilo

Park Matilo is een oude Romeinse legerplaats. Het park wordt tegenwoordig gebruikt voor allerlei doeleinden. In dit dossier worden berichten gedeeld over de ontwikelingen rond het park: actueel en historisch.

Uitnodiging Romeinendag

    Uitnodiging Romeinendag 2022

    Graag nodigen RomeinenNU en Romeinse Limes Nederland je ook dit jaar weer uit voor een informatieve Romeinen(mid)dag op maandagmiddag 14 februari a.s., tussen 14.00 en 17.00 uur. Net als vorig jaar organiseren we die digitaal, in afwachting van de tijd dat we elkaar weer in levende lijve kunnen treffen.

    Presentator Evert van Ginkel zal ons meenemen langs een aantal boeiende én leerzame onderwerpen. Zo geeft Marenne Zandstra, conservator van Museum Het Valkhof, een toelichting op de tentoonstelling Moving Stories, die dit voorjaar in Museum Het Valkhof te zien zal zijn. Archeoloog Joris Habraken neemt ons mee naar Atlantis aan de Rijn en aanvullend daarop deelt archeoloog Jan Verhagen de verrassende resultaten van zijn onderzoek naar de Bijland in Herwen en naar Romeinse kanalen.

    Striptekenaar Hennie Vaessen, maker van Wendila, en stripuitgever Marc de Lobie, op dit moment bezig met een eerste deel in een geplande reeks van strips over de Limes, gaan onder leiding van Evert van Ginkel in gesprek over het maken van Romeinse strips. Wat komt daar allemaal bij kijken, tegen welke uitdagingen loop je aan?

    Aan het definitieve programma wordt nog gewerkt. We hebben bovendien nog een leuke verrassing voor je in petto. Binnenkort vindt je het volledige programma op onze website.

    De uitzending vind plaats vanuit Castellum Hoge Woerd; de bijeenkomst is bij te wonen via een livestream. De link naar de Romeinendag wordt samen met het programma enkele dagen voor de bijeenkomst toegestuurd. Zien we je op 14 februari?

    Je kunt je aanmelden via deze link.

    Flitspresentatie houden?
    Tijdens de flitspresentaties krijgen organisaties en onderzoekers gelegenheid hun nieuwste projecten te presenteren. De flitspresentaties duren telkens 2 minuten en zijn van tevoren opgenomen. Interesse in het houden van een flitspresentatie? Neem dan zo snel mogelijk contact op met Lara Boon via lara@romeinen.nu. De deadline voor het aanleveren van de flitspresentaties is 4 februari 2022.

    Saturnalia, Romeinse kerst

    Saturnalia, Romeinse kerst

    Saturnalia, Romeinse kerst online!

    Op 19 december viert Stichting Mooi Matilo de Saturnalia, Romeinse kerst, een groot feest in het Romeinse rijk.

    Vier je mee? Dat kan gewoon vanaf je bank, want het festival is online! Vanaf 19 december geven Romeinen en buurtbewoners hun beste partytips op de website www.parkmatilo.nl/saturnalia. Maak een Romeins gerecht, leer Romeins goochelen, geniet van Romeinse muziek, maak kleine cadeautjes voor elkaar en nog veel meer!

    Bestel van tevoren je Saturnalia-pakket met daarin alles wat je nodig hebt om de online workshops thuis te volgen. Ophalen kan op 19 december tussen 12.00-14.00 bij Huis van de Buurt Matilo, Zaanstraat 126 in Leiden. Kosten: 5 euro per pakket.

    Pakket bestellen: www.parkmatilo.nl/saturnalia of via muma@parkmatilo.n

    Rondleiding door Park Matilo

    Kennis maken met Park Matilo, ons eigen Leidse Unesco Werelderfgoed? Dat kan op zondag 19 december van 13.00-14.30 uur. Een (bijna) echte Romeinse soldaat vertelt over de geschiedenis van fort Matilo, waarom de Romeinen het hier bouwden en hoe we ons het leven in zo’n fort moeten voorstellen. Ontdek de Romeinse roots van dit bijzondere stukje Leiden!

    De rondleiding begint bij het Huis van de Buurt Matilo, Zaanstraat 126 in Leiden.

    Deelname: € 5,99

    Meer info en kaartjes: www.parkmatilo.nl/saturnalia

    Kleurwedstrijd!

    Kan jij het mooist kleuren van het hele Romeinse rijk? Stichting Mooi Matilo organiseert een kleurwedstrijd voor Saturnalia, Romeinse kerst, voor iedereen van 0-100 (en ouder). Haal je kleurplaat op bij het buurthuis of download hem op www.parkmatilo.nl/saturnalia

     

    Stuur je kunstwerk vóór 19 december op naar muma@parkmatilo.nl of lever hem op 19 december tussen 12-14 uur in bij Huis van de Buurt Matilo en maak kans op mooie prijzen!

    Limes Journaal – november 2021

    De link naar het Limes journaal van november 2021: Nieuws over de Neder-Germaanse Limes

     

    • succesvolle Limesdag
      • Download lezing Greg Richards, Rethinking Cultural Tourism
    • Ondernemen in de Limes: interviews door Liniebreed Ondernemen
    • Save the date Romeinendag, oproep flitspresentaties
    • Inventarisatie behoefte rolbanners
    • Poster ‘De weg van erfgoed tot Werelderfgoed’
    • Nieuwe serie podcasts De Limes Leeft
    • Websites limeswerelderfgoed.nl en romeinen.nl vernieuwd
    • Digitale Limesspecial Historisch Nieuwsblad
    • Gevaren van de Rijn
    • Kort nieuws
      • Rapport Weerdkampen
      • Land vol Archeologie
      • Archeologische Kroniek 2020 Zuid-Holland
      • Nieuwe voorzitter Netwerktafel Erfgoedlijn Limes Zuid-Holland
      • Merkdocument & Huisstijlhandboek gereed

    Klik voor de details van al deze onderwerpen op bovenstaande (groene) link.

    Rondleiding in Park Matilo

    Rondleiding in Park Matilo

    Rondleiding Park Matilo
    Kennis maken met Park Matilo, ons eigen Leidse Unesco Werelderfgoed? Dat kan op zondag 14 november van 14.00-15.30 uur. Een (bijna) echte Romeinse soldaat vertelt over de geschiedenis van fort Matilo, waarom de Romeinen het hier bouwden en hoe we ons het leven in zo’n fort moeten voorstellen. Ontdek de Romeinse roots van dit bijzondere stukje Leiden!
    De rondleiding begint bij de volière in de stadstuinen van Park Matilo, bereikbaar via de parkingang aan de Lekstraat.
    Deelname: € 5,00
    Meer info en kaartjes: https://parkmatilo.nl/events/

    Marathon impressie

    Marathon impressie

    Tom Hazenberg en Gerard Slokker hebben samen een mooie impressie van de Leidse Marathon van 10 oktober jl gemaakt.

    Limes Journaal – oktober 2021

    De link naar het Limes Nieuwsbrief oktober 2021 (link)

    De Open Monumentendagen, 10 en 11 september, waren voor tal van gemeenten en organisaties de perfecte gelegenheid om de Limes onder de aandacht te brengen. In deze Nieuwsbrief een selectie van activiteiten en producten die plaats hebben gevonden, aangevuld met ander nieuws.

    • Digitale Limesspecial Historisch Nieuwsblad
    • Limesstrip Wendila gelanceerd
    • Via Albaniana geopend in Museumpark Archeon
    • Visualisatie Romeinse weg in Rijnvliet

      De overige onderwerpen zijn alleen te vinden in de nieuwsbrief.

    • Stephan Mols is nieuwe hoogleraar Nijmeegse geschiedenis
    • Serie artikelen over grensrivier de Rijn
    • Limesbrood uit Bunnik
    • Postercampagne Limes Werelderfgoed
    • Nieuw UNESCO logo en bebording Limessites
    • Kort nieuws
      • Zuid-Holland
      • Utrecht
      • Gelderland
    • Agenda 

     

    Digitale Limesspecial Historisch Nieuwsblad

    Ter ere van de viering van ons nieuwe UNESCO Werelderfgoed en in het kader van de Maand van de Geschiedenis stelde Romeinse Limes Nederland samen met het Historisch Nieuwsblad een gevulde digitale special samen. Een keur aan auteurs droeg bij aan deze special, die de Limes belicht vanuit tal van verschillende invalshoeken. Zo schreven Evert van Ginkel en Paul Beliën een korte geschiedenis van de Limes aan de hand van in Nederland gevonden Romeinse munten. En Manon Henzen stelde speciaal voor de lezers een Limesmenu samen, op basis van langs de Limes gevonden archeologische resten van planten en dieren. Er zijn bijdragen van Tom Hazenberg over helmen en schepen, en van Jasper de Bruin over het onderzoek naar de Limes. Romeinse ambachten komen aan bod, en projectmanager NLS Tamar Leene vertelt over het belang van de Limes als Werelderfgoed. Een special om lekker lang van te genieten.
    Je vindt het digitale magazine hier. Lees hem en deel hem!

    Voor de digitale special werd ook een Limesmenu ontwikkeld. Foto Jeroen Savelkouls

    Limesstrip Wendila gelanceerd

    Uitgeverij PelikaanPers lanceerde op 17 september jl. het stripboek Wendila, geschreven en getekend door Hennie Vaessen. In het stripboek spelen de Limes en tal van archeologische vondsten een belangrijke rol. Ergens in de tweede eeuw na Christus trekt een Romein, Sextius Salvius genaamd, samen met Wendila, z’n jonge slavin, door onze streken op weg naar Praetorium Agrippinae (Valkenburg, ZH). De reden voor deze lange en uitputtende tocht is een medische. Een uiterst belangrijk persoon moet genezen worden van zijn oogkwaal en Sextius Salvius beheerst deze kunst als geen ander. Dat het een reis vol gevaren wordt, is al snel duidelijk. Een gedeelte van hun reis maken Sextius Salvius en Wendila als passagiers van een Romeinse vrachtboot op de Rijn. In 1996 wordt bij graafwerkzaamheden in de Utrechtse wijk De Meern zo’n Romeinse vrachtboot gevonden. Het lijkt erop dat de boot plotseling op de Rijn is vergaan en niet bewust is afgezonken. Het hoe en waarom is een raadsel. Vaessen lost dit raadsel nu eindelijk op in dit stripboek over de Limes. Meer foto’s van de lancering en aanbieding van het boek aan archeoloog Erik Graafstal vind je hier.

    Via Albaniana geopend in
    Museumpark Archeon

    Op 10 september jl. presenteerden de Vrienden van Archeon de nieuwe Romeinse weg in het Archeon, de Via Albaniana. Tevens ging een tentoonstelling open over de aanleg van Romeinse wegen in Nederland en Europa.


    De Vereniging Vrienden van Archeon (VVvA) bestaat dit jaar 25 jaar en is een bloeiende vereniging van ruim 400 leden, waarvan bijna de helft als vrijwilliger actief is in het museumpark. Een grote groep vrijwilligers legde de Via Albaniana aan, samen met medewerkers van Museumpark Archeon. De aanleg gebeurde op traditionele wijze zoals de Romeinen dat circa 2.000 jaar geleden ook deden. Romeinse wegen werden volgens standaard principes aangelegd, waardoor zij snel konden worden gebouwd. Vaak wordt gedacht dat Romeinse wegen altijd bekleed werden met grote platte dekstenen, maar de meeste wegen in het Romeinse Rijk bestonden uit lokaal gewonnen dikke lagen grind en kiezel. Ook in Nederland is dat het geval. Een replica van de beroemde mijlpaal nabij Forum Hadriani, gevonden bij Voorburg, en de tentoonstelling maken het geheel compleet.

    Visualisatie Romeinse weg in Rijnvliet

    Ook in Utrecht, in de wijk Rijnvliet, is op 10 september een stuk Romeinse weg zichtbaar gemaakt. De onthulling gebeurde door wethouder Anke Klein. In 2018 werd de Romeinse weg door archeologen van de gemeente Utrecht ontdekt tijdens onderzoek voorafgaand aan de bouw van de wijk. De 2000 jaar oude weg bestond in dit gebied uit een wegdek van grind, met aan beide zijden een bermgreppel. Naast de weg werd ook de complete houten fundering van een Romeinse brug gevonden. In Rijnvliet is afgelopen jaar Kindcentrum Rijnvliet verrezen bovenop de Romeinse weg. Het is de zevende school in Utrecht die gebouwd is op een plek waar deze weg lag.

    De Romeinse weg is gevisualiseerd met een natuurstenen band waarop de grens van het Romeinse Rijk van Engeland tot de Zwarte Zee is afgebeeld, met daarlangs vier informatiezuilen die meer vertellen over de Romeinen in Utrecht. De visualisatie loopt onder andere over het schoolplein van Kindcentrum Rijnvliet en het nog te realiseren voedselbos. 

    Foto: Twitteraccount wethouder Anke Klein

    Limes Journaal – augustus 2021

    De link naar het Limes Nieuwsbrief augustus 2021 (link)

    In deze Nieuwsbrief aandacht voor de volgende zaken

      • Gratis set ansichtkaarten rond Open Monumentendagen
      • Vlaggen voor de Limes
      • Limes als Werelderfgoed: interview met Tom Hazenberg bij OVT
      • Merkdocument en nieuwe kaart bijna gereed
      • Digitale Limesspecial ism Historisch Nieuwsblad
      • Agenda

    Gratis set ansichtkaarten rond Open Monumentendagen

    Na de eerste – voornamelijk online viering – van de verkrijging van de status van UNESCO Werelderfgoed staan er binnenkort twee nieuwe acties op stapel. In de periode van 4 t/m 12 september zullen in nagenoeg alle UNESCO Limes-gemeenten feestelijke Abri-posters worden geplaatst. Daarnaast ontvangen alle belangrijke Limes-publiekslocaties een groot pakket Best Nine-ansichtkaarten. De setjes, die ook al eerder werden verspreid, zijn qua tekst aangepast en hebben een feestelijke UNESCO-banderol gekregen.
     
    Wat is de bedoeling?
    Komende week start een brede social media-campagne, waarin we vanwege het heuglijke UNESCO-feit een breed publiek een gratis setje kaarten aanbieden bij bezoek aan een van de Limes-musea. De actieperiode voor het ophalen van deze gratis set ansichtkaarten is van woensdag 1 september t/m zondag 12 september en sluit dus aan op de Open Monumentdagen (11-12 september a.s.). Met steeds een andere banner zullen wij alle 9 vondsten voor het voetlicht brengen. Met deze gratis kaartenactie willen we bewustzijn creëren voor de Limes én zorgen voor extra bezoek aan de Limes-locaties. Meer over de kaartenactie lees je ook hier.
     
    Via de social media-kanalen van Romeinse Limes Nederland en die van Liniebreed Ondernemen hopen we de Limes nog meer op de kaart te zetten. Je kunt de posts uiteraard ook delen, dan wordt het bereik alleen maar groter. Vragen over de actie kun je richten aan Liniebreed Ondernemen.

     

    Vlaggen voor de Limes

    Eind juli zijn diverse vlaggen rondgestuurd. En we zagen ook al veel vlaggen wapperen. Hieronder een kleine collage. Maar nu iedereen (bijna) weer terug is van vakantie, gaan we natuurlijk ook vlaggen met Open Monumentendag. Hangen jullie de vlag ook uit?
                

               

    Van links naar rechts boven: Torenmuseum Valkenburg; Castellum Hoge Woerd Utrecht
    Van links naar rechts onder: Domplein, Utrecht; Zevenaar.

    Limes als Werelderfgoed


    Op zondag 15 augustus was archeoloog Tom Hazenberg te horen op NPO-Radio 1, bij het VPRO-programma OVT. Presentator, documentairemaker en schrijver Mathijs Deen interviewde hem over de plaatsing van de Neder-Germaanse Limes op de Werelderfgoedlijst, over de Rijn als transportroute en wat er van de Limes te zien is in Nederland.

    Beluister hier het interview

    Merkdocument en nieuwe kaart bijna gereed

    Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan het Merkdocument en Huisstijlhandboek Neder-Germaanse Limes. Hierin aandacht voor het logogebruik, overige huisstijlkenmerken, de merkwaarden, korte teksten om de Limes te omschrijven etc…
    We hopen het document in de loop van september te kunnen verspreiden.

    Tevens wordt gewerkt aan een nieuwe kaart van de Limes, zowel van de gehele Neder-Germaanse Limes, inclusief het Duitse deel, als van het Nederlandse deel apart. Indien mogelijk zal de kaart opgenomen zijn in het Merkdocument, anders wordt hij apart verspreid. De kaart zal voor iedereen te gebruiken zijn, zowel in print als online.

    Digitale Limespecial ism Historisch Nieuwsblad

    De Limes zit vol verhalen. Verhalen van archeologische vondsten, herontdekte forten, Romeinse beroepen en lekkere gerechten. Ter ere van de UNESCO Werelderfgoedstatus hebben we een aantal van deze verhalen verzameld. Samen met het Historisch Nieuwsblad brengen we die uit in een bijzondere digitale special. Deze zal 10 september verschijnen. Uiteraard sturen we ook jullie de special zo spoedig mogelijk na verschijning toe. Een Nieuwsbrief om naar uit te kijken!

    Agenda

    Publieksactiviteiten vind je ook via romeinen.nl

    september
    11-12 september 2021: Open Monumentendagen, landelijk; vlaggen voor de Limes. Diverse gemeenten organiseren speciale evenementen.

    oktober
    8 oktober 2021: Limesdag voor genodigden, viering van de Neder-Germaanse Limes als werelderfgoed.

    december
    Start tentoonstelling Moving stories, de rijkdom van de Limes in Museum Het Valkhof, Nijmegen

    Park Matilo op de Werelderfgoed lijst

    UNESCO-Werelderfgoedstatus voor Limes in Nederland

    27 juli 2021

    Nederland heeft er een icoon van wereldformaat bij. Vandaag heeft het Werelderfgoedcomité van UNESCO de Neder-Germaanse Limes de status van Werelderfgoed toegekend. Het is een wereldwijde erkenning van de unieke en universele waarde van ons deel van de Limes, vertegenwoordigd door in totaal 19 archeologische vindplaatsen uit de Romeinse tijd, verspreid over de provincies Gelderland, Utrecht en Zuid-Holland.

     

    Met de toekenning van de Werelderfgoedstatus aan de Neder-Germaanse Limes staan nu in totaal 12 erfgoederen in het Koninkrijk der Nederlanden op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Eerder deze week besloot het Werelderfgoedcomité al om de Koloniën van Weldadigheid en de Nieuwe Hollandse Waterlinie toe te voegen aan de Werelderfgoedlijst.

    Gedeputeerde mevrouw dr. W.H. de Zoete van de provincie Zuid-Holland namens de Stuurgroep LimesSamenwerking: “Veel Nederlanders weten niet dat dwars door Nederland de oude grens van het Romeinse Rijk loopt. Op sommige plekken heeft de Rijn in de afgelopen eeuwen de resten daarvan weggespoeld. Gelukkig zijn op veel andere plaatsen de resten behouden dankzij de natte bodem in ons land en doordat vroegtijdig het belang van deze plaatsen is erkend en de archeologische waarden zijn behouden. De Limes vormt dwars door Nederland heen een zichtbare historische band van het heden met het verleden. Dat deze archeologische vindplaatsen nu de status van Werelderfgoed hebben gekregen, is een prachtige en verdiende erkenning van de inspanningen van velen die zijn geleverd voor het behoud van dit unieke erfgoed.”

    UNESCO-Werelderfgoed
    Samen met Duitsland heeft Nederland in 2020 een deel van de Limes  voorgedragen voor de Werelderfgoedstatus: namelijk het deel dat de grens vormde van de Romeinse provincie Neder-Germanië. Sommige delen van de Limes zijn al ingeschreven, zoals de Muur van Hadrianus (Verenigd-Koninkrijk) en de Boven-Germaanse Limes. Andere delen zijn in een vergevorderd stadium van voorbereiding. Kenmerkend voor het deel dat nu is toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst, de Neder-Germaanse Limes, zijn onder meer de innovatieve manieren die de Romeinen bedachten om om te gaan met de grillige rivier, het netwerk van forten dat langs de rivier is gebouwd en de bijzonder goed bewaarde houtresten.  

    Grootste archeologische monument
    De Limes was 2000 jaar geleden de buitengrens van het Romeinse Rijk. In de tweede eeuw na Chr. was het Romeinse Rijk op zijn grootst en omvatte delen van Europa, het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Het werd omringd door een ingenieus grenssysteem van meer dan 7500 kilometer lang. In Nederland liep de Limes langs de rivier de Rijn. De Rijn vormde een natuurlijke grens en op de zuidoevers bouwden de Romeinen legerkampen, wachttorens, wegen en waterwerken. Lokale gemeenschappen vestigden zich in de nabijheid, dreven handel of gingen de strijd aan. Meer dan 400 jaar lang waren Romeinse soldaten aanwezig in Nederland. Deze periode kende tijden van vrede en van strijd. De grens vormde ook een uitwisselingsplaats van kennis en cultuur. De Limes heeft een archeologische schat nagelaten in onze bodem:  bijzondere gebruiksvoorwerpen zoals sieraden en glaswerk, schepen, resten van forten, maar ook wapens en gereedschap. De Limes is het grootste archeologische monument van Nederland.

    Grens van vroeger en nu
    De Limes vormt een lint van archeologische schatten door Nederland die vele mensen met elkaar verbindt en zorgt voor culturele uitwisseling tussen vrijwilligers, professionals en bewoners. De afgelopen jaren is door zeer veel vrijwilligers, gemeenten en andere organisaties gewerkt aan het vergroten van de bekendheid van de Limes in Nederland. Niet alleen op de plaatsen die nu de status van Werelderfgoed hebben gekregen, maar ook op andere plaatsen en online. Om de nieuw verworven status te vieren zullen rond Open Monumentendag (11 en 12 september) op diverse locaties activiteiten worden georganiseerd. Informatie hierover vindt u op de website Romeinen.nl.  De komende jaren zullen de betrokken overheden blijven samenwerken om het netwerk van partners en betrokkenen verder te versterken en de bekendheid van de Limes te vergroten.

    Overzicht terreinen die de Werelderfgoedstatus hebben gekregen
     

    Leiden– Roomburg

    Castellumterrein

    Katwijk-Valkenburg – De Woerd

    Vicus

    Katwijk-Valkenburg – Centrum

    Castellumterrein

    Leidschendam Voorburg – Voorschoten

    Corbulo kanaal

    Leidschendam Voorburg

    Forum Hadriani

    Woerden Centrum

    Castellumterrein

    Bunnik – Vechten

    Castellumterrein

    Utrecht – Domplein

    Castellumterrein

    Utrecht – Leidsche Rijn

    Wachttoren

    Utrecht – De Meern

    Castellumterrein

    Utrecht – De Meern

    Limesweg

    Arnhem

    Castellumterrein

    Zevenaar (Bijlandse Waard)

    Verspoeld Castellum

    Nijmegen (Hunerberg)

    Castraterrein

    Nijmegen (Valkhof)

    Castellumterrein

    Nijmegen /Berg en Dal (Kops Plateau)

    Castellumterrein

    Berg en Dal / Nijmegen

    Aquaduct

    Elst (Tempel)

    Tempel

    Berg en Dal (De Holdeurn)

    ​Pannenbakkerij

    Een aanvulling op dit dossier?

    Wil je iets bijdragen ten aanzien van dit dossier?